VAN KÜLLİYATI TANITIM
Yedi bin yıllık kesintisiz tarihi birikimi olan Van ilinin geçmişinden taşıdığı birikimleri gereken ölçüde araştırılmamakta, yapılan araştırmaların derine inmeyen yüzeysel araştırmalar olmaları nedeni ile bir çok değeri unutulmakta ya da önemini kaybetmektedir. Van ile ilgili yapılan çalışmalar genelde bireylerin kişisel çabaları ile yürüyen çalışmalar olması, kurumsal çalışmaların da günü kurtarmanın ötesine gitmeyen çalışmalar olması nedeni ile bir çok eksikliği ve yanlışlığı bünyesinde barındırmaktadır. Bu bağlamda önceki çalışmalar dikkate alınarak Van ilinin çeşitli yönlerini geniş kapsamlı bir şekilde ortaya koyacak ve ilgili alanları da alan uzmanlarının hazırladığı yeni ve kapsamlı bir çalışma yapmak ve bu alandaki boşluğu doldurmak amacı ile bu proje hazırlanmıştır.
Van ilini çeşitli yönleriyle anlatan bir çok yayın mevcuttur. Bunların bir kısmı kurumların, bir kısmı da kişilerin hazırladığı yayınlardır. Bu tür yayınların başlıcaları 1998 yılında Van Valiliği tarafından basılan “Cumhuriyetin 75. yılında Van”, Yüzüncü Yıl Üniversitesinin 1993 yılında bastığı “Van Kütüğü” dür. Bu yayınların yanında kişilerin yayınlamış oldukları Kaya Kayaçelebi’nin “Doğunun Yıldızı Van (1990)”, Salih Türkoğlunun “Van Gölü Rüzgarı(2000)”, Aydın Talay’ın “Bizim Eller Van(1998)”, Fevzi Levendoğlu'nun "Vanımız Folklorumuz", Cengiz Alper’in “Çeşitli Yönleriyle Van(1974-1983-2001)” adlı çalışmalar bulunmaktadır.
Bu çalışmaların bir çok açıdan bilgilerinin güncelliğini yitirmesi ve kapsam açısından yeteriz olmaları dikkati çeken en önemli özellikleridir. 2008 yılında yeniden yapılandırılan “Van Gölü Çevresi Tarihi Eserleri ve Kültür Değerlerini Araştırma ve Uygulama Merkezi” başlattığı bir çok yeni çalışma yanında Van ilinin genel bir envanterinin çıkarılması konusunda araştırmalar yapmaya başladı. Bu çalışmanın en kapsamlı ve somut hedefi olacak biçimde nasıl olacağı sorusuna; bir külliyat ile çalışmaların derleneceği, ve yazılı ve görsel materyale dönüştürülebileceği düşüncesine ulaştı. Bu noktadan sonra var olan yayınlarda ele alınan konu başlıkları analiz edildi, unutulmuş ya da eksik bırakılan konu başlıkları saptandı ve sonuçta ana başlık olarak Van ilinin 25 başlıkta bir külliyata gereksinimi olduğu bilgisi ortaya çıktı. Bu alanlar şunlardır;
- Van Tarihi
- Van Coğrafyası
- Van’da İdari Yapı
- Van’da Kentleşme
- Van’da Tarihi Eserler ve Arkeoloji
- Van’da Turizm
- Van Ekonimisi
- Van’da Tarım
- Van Folkloru
- Van Efsaneleri
- Van Masalları
- Van Türküleri
- Van Halk Oyunları ve Giysileri
- Van Yemekleri, Yiyecekleri
- Van’da El Sanatları
- Van’da Güzel Sanatlar
- Van’da Spor ve Geleneksel Oyunlar
- Van’da Biyolojik Çeşitlilik
- Van Kedisi
- Van Balığı
- Van’ın Antropolojik Yapısı
- Van’da Ermeni olayları
- Biyografiler
- Van Fotoğrafları
- Van Belgeseli
Bu aşamadan sonra bu konuda yapılmış daha önceki yayınlar incelendiğinde kişisel yayınlarda yazarın tek başına, kurumların yayınlarında ise 3 ya da 5 kişinin hazırlamasından kaynaklı olarak hata ve eksiklikler olduğu fark edildi. Bu zayıf noktayı gidermek için her alanı o alanın uzmanlarının hazırlaması gerektiği gerçeğine dayanarak bir üst bir de genel komisyon oluşturuldu. 25 alanda 25 temsilcini olduğu üst komisyonu merkezimiz kişisel görüşmeler ile oluşturdu. Bu aşama özel sıkıntılardan dolayı yaklaşık 6-8 ay kadar sürdü. Bu üst komisyon üyeleri kendi çalışma gruplarını kendileri oluşturdu, bu alt çalışma grubunun tamamındaki sayı değişken olmakla birlikte 100 kişinin üzerinde olduğu bilinmektedir. Bu komisyondaki üyelerin bir kısmı ana sayfamızdaki alan pencerelerine tıklandığında görülmektedir.
Yine Van ile ilgili yayınlar incelendiğinde bu tür alanların hemen tamamının özet olarak verilmiş olması bu tür yayınların diğer zayıf noktasını oluşturuyordu. Bir ilin tüm yönlerinin tek bir kitapta toplanması durumunda başka bir çözüm olması zaten mümkün değildi. Söz gelimi “Van Türküleri” başlığını ele aldığımızda 300 ün üzerinde türküsü olan Van ili hakkında yazılacak genel bir kitapta Van Türküleri başlığı doğal olarak yüzeysel ve eksik bırakılacaktır. İşte bu sorunu çözmek için de saptanan bu 25 alanın her birinin ayrı ciltlerde toplanması gerektiği gerçeğine ulaşıldı.
Sonuç olarak 25 alanda 25 ciltten oluşan bir “Van Külliyatı” projesi şekillenmiş oldu. Bu alanların sorumluları da aşağıda gösterildiği gibi oluştu;
|
Van Tarihi
|
Yrd. Doç. Dr. Salih Mercan
|
|
Van Coğrafyası
|
Araş. Gör. Erkan Yılmaz
|
|
Van’da İdari Yapı
|
Yrd. Doç. Dr. Sait Ebinç
Yrd. Doç. Dr. Menaf Turan
|
|
Van’da Kentleşme
|
Yrd. Doç. Dr. Sait Ebinç
Yrd. Doç. Dr. Menaf Turan
|
|
Van’da Tarihi Eserler ve Arkeoloji
|
Araş. Gör. Sinan Kılıç
|
|
Van’da Turizm
|
Öğr. Gör. Cezmi Müküs
|
|
Van Ekonimisi
|
Yrd. Doç. Dr. Rengin Ak
|
|
Van’da Tarım
|
Doç. Dr. Semra Demir
|
|
Van Folkloru
|
Yrd. Doç. Dr. Yılmaz Önay
Yrd. Doç. Dr. Bedri Sarıca
|
|
Van Efsaneleri
|
Yrd. Doç. Dr. Yılmaz Önay
|
|
Van Masalları
|
Yrd. Doç. Dr. Yılmaz Önay
|
|
Van Türküleri
|
Öğr. Gör. M. Murat Oto
|
|
Van Halk Oyunları ve Giysileri
|
Prof. Dr. Şefik Tüfenkçi
|
|
Van Yemekleri, Yiyecekleri
|
Yrd. Doç. Dr. Elvan Özrenk
|
|
Van’da El Sanatları
|
Araş. Gör. Ela Taş
|
|
Van’da Güzel Sanatlar
|
Yrd. Doç. Dr. Ruhi Konak
|
|
Van’da Spor ve Geleneksel Oyunlar
|
Yrd. Doç. Dr. Mustafa Atlı
|
|
Van’da Biyolojik Çeşitlilik
|
Yrd. Doç. Dr. Fevzi Özgökçe
|
|
Van Kedisi
|
Prof. Dr. Zahid Ağaoğlu
|
|
Van Balığı
|
Prof. Dr. Mustafa Sarı
|
|
Van’ın Antropolojik Yapısı
|
Araş. Gör. Fuat Levendoğlu
Araş. Gör. Urungu Akgül
|
|
Van’da Ermeni Olayları
|
Yrd. Doç. Dr. Salih Mercan
|
|
Biyografiler
|
Öğr. Gör. Semra Odabaşı
|
|
Van Fotoğrafları
|
İkram Kali
|
|
Van Belgeseli
|
Araş. Gör. Akil Fikret Tosun
Araş. Gör. Aslı Erciyeş
|
|
Web ve DVD Tasarımı
|
Öğr. Gör. Hasan Çelikyürek
|
Üst komisyonun şekillenmesi ile proje 2009 ocak ayında YYÜ Bilimsel Araştırmalar Projeler başkanlığına sunuldu. Rektörümüz Prof. Dr. Hasan Ceylan ve üniversite yönetimimizin bu projeye çok önem vermesi ve desteklemeleri ile Nisan 2009 tarihinde 2009-YNL-MRK.01 No ve “Van Külliyatı” adıyla kabul edilip resmen başlamış oldu.
Proje 12+6+6 ay şeklinde planlandı. İlk 12 ayda verilerin toplanıp merkezimize teslim edilmesi, sonraki 6 ay bu verilerin dizgi ve grafik tasarımlarının hazırlanması, son 6 ayda ise basım işlemlerinin tamamlanıp hizmete sunulması olarak planlandı.
Süreç sağlıklı bir şekilde devam etmekte olup Türkiye’de bir ilk olan böylesi büyük bir projenin ülkemize ve Van iline katkılarının ne kadar büyük olacağı ortadadır. Bu çalışmayı Yüzüncü Yıl Üniversitesi olarak başta Rektör Prof. Dr. Hasan Ceylan ve üniversite yönetiminin yanında tüm birimlerdeki kişiler büyük özveri ile başlatmış ve yürütmektedir. Bu çalışmayı Van ile ilgili kişi ya da kurumların destekleyerek başarıda pay sahibi olmaları en büyük beklentimizdir.